Bron: Eindhovens Dagblad

Diefstal van borden als verzetsdaad

door Anja van den Akker
03 jan 2008, 08:48 - HELMOND - Veertig jaar later geeft Henk van de Westerlo (66) zijn diefstal ruiterlijk toe.
In zaal Unitas werd in 1967 een informatieavond gehouden over de annexatie van Mierlo-Hout. foto Pierre van de Meulenhof
Vijf officiële gemeenteborden met het opschrift Mierlo-Hout om precies te zijn. De mooiste, van gietijzer, staat sinds die daad van burgerlijke ongehoorzaamheid bij hem thuis. En een knappe jongen die daar iets aan verandert.

De in Mierlo-Hout geboren en getogen Van de Westerlo zit meteen op zijn praatstoel als de annexatie ter sprake komt. Natuurlijk was daar al jaren sprake van. Er lag sinds 1929 een wetsontwerp. Maar als je bloedeigen dorp dan daadwerkelijk door zo'n stad wordt opgeslokt, doet dat toch zeer. "We zagen op tegen de ambtelijke molen van Helmond. In Mierlo kon je 's avonds nog wel even een paspoort regelen, als dat nodig was. Mierlo was ook goedkoper. Hoe zou zo'n annexatie uitpakken voor de prijzen van het onroerend goed, vroegen we ons af."

Bovendien stond Helmond bekend als arme stad met een slecht imago. "De tegenstanders zeiden dat ze nog niet in Helmond begraven wilden worden. En de voorstanders riepen: 'In Mierlo rijdt de politie nog op varkens en schieten ze met pijl en boog'."

Mierlo-Hout werd Helmond op 1 januari 1968. Helmond had zijn zin, de stad mocht groeien. De bewoners van de Houtse bloemenbuurt konden meteen verhuiskaartjes gaan schrijven. Helmond had namelijk al een bloemenbuurt. En dus moest die van Mierlo-Hout maar van naam veranderen. Zo werd de Fresiastraat omgedoopt tot Cederhoutstraat en de Korenbloemstraat werd Elzehoutstraat. Maar de Helmondseweg ging voortaan Mierloseweg heten. "En dat laatste snap ik achteraf nog steeds niet", zegt Van de Westerlo.

Kort voor de officiële inlijvingsdatum zat hij op een verjaarspartijtje bij een gemeenteraadslid. De voor en tegens van de annexatie vlogen door de lucht. Opeens kreeg Van de Westerlo een briljant idee. "Ik voel me niet goed", verzon hij een smoes. "Ik ging naar huis, haalde een bahcosleutel en schroefde vijf van de zes plaatsnamenborden eraf. Als daad van verzet. Bij eentje lukte het niet en een ander brak af."

De andere dag kreeg hij een telefoontje van de gemeente. Als hij niet rap die borden terugbracht, zou hij 'met de boevenwagen' worden opgehaald. Van de Westerlo heeft er uiteindelijk één teruggegeven. Later is er nog een bord in de optocht meegegaan. "Tsja, dat was daarna ook ineens weg." En een heeft hij cadeau gedaan.

Eerlijk is eerlijk, de annexatie heeft Mierlo-Hout ook wel wat opgeleverd. Het winkelcentrum en de reconstructie van de Hoofdstraat bij de kerk bijvoorbeeld. Wel jammer dat er sinds de sloop van het Houts Knipke geen horeca meer is.

Maar als je hem vraagt waar hij woont, is dat géén Helmond. Maar nog altijd op 't Hout.

Positieve geluiden over de 'annexatie'

door onze correspondente Liesbeth van Sas
04 jan 2008, 09:15 - HELMOND - "Pastoor Geboers was er voorstander van om door Helmond geannexeerd te worden, dus het gebeurde gewoon", aldus twee geboren en getogen Brouwhuizenaren: Martha Verhoeven-van Leuken en Jan Rovers.
Martha Verhoeven-van Leuken en Jan Rovers op het oude hoofdveld van v.v. Bruheze. Op de achtergrond het tennispark van tv t Trambaantje. Beide verenigingen zijn op hun huidige locatie uit hun jasje gegroeid en verhuizen binnen enkele jaren naar een andere plek in Brouwhuis.
foto Ton de Hond
Geboers was van mei 1954 tot mei 1985 pastoor van de parochie in Brouwhuis en stond aan de wieg van vele verenigingen in het dorp.

Martha werd bijna 69 jaar geleden geboren aan de Bruhezerweg op nummer 6, naast het dorpsplein. Jan zag het levenslicht 65 jaar geleden aan de Peeleik, naast de kerk.

Martha Verhoeven was in 2004 'Brouwhaas van het jaar' vanwege haar vele verdiensten voor de gemeenschap. Jan Rovers is al vele jaren met hart en ziel verbonden aan voetbalvereniging Bruheze; hij kreeg daarvoor de vrijwilligerspenning van Helmond en werd zelfs koninklijk onderscheiden.

Veertig jaar geleden bestond het dorp Brouwhuis uit nog geen honderd huizen. Alle inwoners, boeren en burgers, behoorden tot de parochie Brouwhuis, maar ambtelijk gezien vielen ze onder maar liefst vijf verschillende gemeenten, te weten Bakel, Deurne, Helmond, Someren en Mierlo. Er was één verharde weg door het dorp, de Bruhezerweg. Deze liep vanaf de Deurneseweg over het spoor tot in de kern van Brouwhuis. Daar lagen de kerk, de school, de cafés, de winkel en het patronaat. Op 4 december 1967 riep pastoor Geboers een vergadering bijeen; Brouwhuis zou bij Helmond gaan horen en dat had enkele grote voordelen. Ten eerste zouden de wegen in Brouwhuis verhard worden en omdat bijna alles in die tijd op de fiets gebeurde, was dat een groot goed. Bovendien zouden de verenigingen voortaan subsidie van de gemeente Helmond ontvangen. Dat er een dorpshuis zou worden gebouwd was voor vele dorpsbewoners een belangrijk gegeven, want de zaalruimte voor de verenigingen was beperkt. Hoewel de boeren aanvankelijk tegen de 'annexatie' waren, zijn Verhoeven en Rovers van mening dat de boeren uiteindelijk goed geboerd hebben. In 1979 werd in Brouwhuis riolering aangelegd. Dat zij dat toen zelf moesten betalen, terwijl ze het in Stiphout krégen, vinden Rovers en Verhoeven nu nog moeilijk te verteren. Verder zijn ze allebei positief over de ontwikkeling van Brouwhuis.

'Stiphout heeft er weinig van geleden'

door Arjen Vos
05 jan 2008, 10:08 - HELMOND - Op 1 januari was het veertig jaar geleden dat Mierlo-Hout, Stiphout en Brouwhuis door Helmond werden geannexeerd. Dat staat de toenmalige inwoners in het geheugen gegrift. Met gemengde gevoelens kijken ze terug. Vandaag: Stiphout.
Jan van Berkel: De vraag is hoe diep het zat. foto Ton de Hond
Lachend haalt Jan van Berkel een vuurrode Helmond-shawl van de kapstok. Het is meteen duidelijk: veertig jaar nadat 'zijn' Stiphout werd opgeslokt door het grote boze Helmond heeft hij daar echt geen problemen meer mee. "We hebben er uiteindelijk weinig van geleden", vindt de rasechte Stiphoutenaar.

Tot 1 januari 1968 was Stiphout een zelfstandige gemeente. Maar toen werd die gemeente bruut uiteengerukt. Croy en een deel van het buitengebied ging naar Aarle-Rixtel, de rest naar Helmond. Tot woede van veel Stiphoutenaren, die fel protesteerden.

Van Berkel deed destijds mee in het 'verzet'. Samen met wat kameraden zette hij prikkeldraad om het plaatsnaambord van Stiphout aan het begin van de bebouwde kom. En ze hingen er een plaatje 'verboden toegang' bij. En meer van dergelijke streken. "De oudere inwoners van Stiphout, die waren vaak echt anti-Helmond. Zij hadden vaak geen auto en moesten ineens naar het gemeentehuis in Helmond als ze wat geregeld moesten hebben. In hun goei pak, want dat hoorde zo als je naar de stad ging. Helmond was in hun ogen de vijand, een stad van niks. Voor ons als jongeren speelde dat een minder grote rol. Wij liepen allemaal maar wat achter elkaar aan. Maar hoe diep het echt zat, is maar de vraag."

Van Berkel weet dat er ook voorstanders van de annexatie waren. "Mensen die er beter van werden. Maar die konden niet meer met goed fatsoen over straat."

Lange tijd was Stiphout een arm boerendorpje. In de jaren zestig echter kwamen er steeds meer mensen met geld wonen. In 1963 had Stiphout het hoogste gemiddelde inkomen van de regio. Maar eigenlijk was er verder niet veel in Stiphout, zegt Van Berkel. "Ik durf te zeggen dat het dorp sterker is geworden van de annexatie. Het verenigingsleven werd hechter omdat we ons konden afzetten tegen Helmond. Dat merk je tot op de dag van vandaag, ook al zijn de échte Stiphoutenaren vrijwel uitgeroeid. Mijn vrouw Anneke en ik hebben nog lang Stiphout als woonplaats geschreven in plaats van Helmond, maar ook dat doen we allang niet meer."

Toen de bijl viel in de Tweede Kamer, in januari 1967, was het de bedoeling dat er bussen vol Stiphoutenaren op het Binnenhof zouden zijn. Ze gingen niet. Dat kwam, weet Van Berkel nog, door een advies van de toenmalige Kamervoorzitter, de Helmonder Frans-Joseph van Thiel. "Hij zei: blijf thuis, blijf thuis. Die annexatie is allang geregeld."

Ook al had Stiphout zijn zelfstandigheid wellicht nog wat langer kunnen behouden, vroeg of laat was de gemeente voor de bijl gegaan. "Als ik kijk naar dat onderlinge gevecht in fusiegemeenten als Laarbeek en Geldrop-Mierlo, dan denk ik dat wij het in Stiphout zo slecht nog niet voor elkaar hebben. We blijven toch een dorp bij de stad en die stad heeft dat dorp eigenlijk nooit tegengewerkt.

  Annexatie